Προσφώνηση του Αντιδημάρχου Πολιτισμού και Προέδρου της Κοβενταρείου Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κοζάνης Παναγιώτη Δημόπουλου

Οκτώβριος, 10 2018
2018-10-09-foto-egkainion14(1)

Προσφώνηση του Αντιδημάρχου Πολιτισμού και Προέδρου της Κοβενταρείου Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κοζάνης Παναγιώτη Δημόπουλου στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλο στα εγκαίνια του νέου κτηρίου της Κοβενταρείου Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κοζάνης.

 

Εξοχότατε,
η παρουσία της Προεδρίας της Ελληνικής Δημοκρατίας στη Δημοτική Βιβλιοθήκη της Κοζάνης σήμερα επικυρώνει την εθνική σημασία του οργανισμού μας. Η Βιβλιοθήκη της Κοζάνης, έπειτα από τρεις και πλέον αιώνες αδιάλειπτης λειτουργίας στη σημερινή πρωτεύουσα της Δυτικής Μακεδονίας, αποτελεί μια ιστορική και πνευματική συνέχεια η οποία έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της εθνικής και δημοκρατικής συνείδησης της περιοχής.
Εγκαινιάζοντας το νέο αυτό κτήριο, το οποίο θα φιλοξενήσει κάθε πνευματική φιλοδοξία, αναγνωρίζετε με τη φυσική σας παρουσία την πρόθεση των ανθρώπων της Δυτικής Μακεδονίας να αντιμετωπίσουν τον παρόντα ιστορικό χρόνο με αισιοδοξία και αυτοπεποίθηση. Η σημερινή είναι ημερομηνία συμβολική, αλλά και ουσιαστική: τα εγκαίνια δεν είναι μια απλή τελετή, αλλά σημειώνουν μια νέα εκκίνηση στα πολιτιστικά πράγματα, την επανίδρυση ενός κεντρικού σταθμού για τα ελληνικά γράμματα. Για την εθνική πολιτική της χώρας, τα γράμματα είναι το βαρύ μας πυροβολικό, το ελληνικό αλφάβητο η μεγάλη μας βιομηχανία, η ελληνική γραμματεία και σκέψη ο κεντρικός άξονας της διεθνούς μας ταυτότητας. Η Βιβλιοθήκη της Κοζάνης είναι πάντοτε στη διάθεση του εθνικού στρατηγικού σχεδιασμού, και με την επίσκεψή σας εδώ τονώνετε και επικυρώνετε αυτή τη διάθεση. Η δε τιμή που σας αποδίδει ο Δήμος Κοζάνης, σε συνδυασμό με τη λειτουργία της νέας Βιβλιοθήκης, είναι η αξιότερη και υψηλότερη τιμή που εμείς μπορούμε να επιδώσουμε στο ίδιο μας το πολίτευμα.
Φίλες και φίλοι,
η Δημοτική Βιβλιοθήκη Κοζάνης ταυτίζεται με την ιστορική ύπαρξη της πόλης της Κοζάνης. Ιδρύθηκε τον 17ο αιώνα σε μια εποχή ιστορικά αχαρτογράφητη και υπό τη σκιά του οθωμανικού ολοκληρωτισμού. Από τη συγκρότηση ενός μικρού οικισμού και από τη στιγμή που ιδρύθηκε το πρώτο μας σχολείο, συστήθηκε εδώ ταυτόχρονα μια σχολική Βιβλιοθήκη. Τίποτα δεν είναι τυχαίο: ο εφευρέτης του όρου «Νέος Έλλην» Γρηγόριος Κονταρής ήταν ο πρώτος δάσκαλος της πόλης και ιδρυτής της Βιβλιοθήκης. Στον 18ο και 19ο αιώνα, η Βιβλιοθήκη αυτή μετετράπη σε ένα μικρό, θαυματουργό «Πανεπιστήμιο», έναν «Οίκο Βελτιώσεως», όπως την ονόμασαν οι άνθρωποί της και στάθηκε ένα από τα σημεία μετάγγισης των αρχών του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού, οι οποίες αλλού μεταγράφηκαν και αλλού μεταγλωττίστηκαν, εδώ όμως πήραν την ορθή πολιτική μετάφρασή τους για τα ελληνικά πράγματα μέσα από τη Σχολή της Κοζάνης.
Και μετά την ένωση, όμως, της Κοζάνης με το Ελληνικό Κράτος, στον 20ό αιώνα, εδώ ήταν που διατηρήθηκε η μνήμη του τόπου, μέσα στις αλλεπάλληλες συρράξεις και ταλαιπωρίες για τον λαό μας, μέσα από τη δραματική αλλαγή της οικονομικής φυσιογνωμίας όλης της περιοχής, και κρατήθηκε ζωντανή όχι για να γίνει ένας αναμνηστικός ή ψυχαγωγικός χώρος, αλλά για να εγγυάται όσα οι ανυποψίαστοι καιροί συχνά προδίδουν. Τώρα πλέον, στον 21ο αιώνα, με τον εθνικό χάρτη σε αναμονή αλλαγών και προσαρμογών, άλλων ευοίωνων και άλλων αμφίβολων, η Βιβλιοθήκη προλαβαίνει όπως πάντα τον καιρό της και ετοιμάζεται να λειτουργήσει και πάλι ως προστάτιδα του πολιτισμού μας και ως εύστοχη και ακριβής πολιτική πυξίδα.
Πράγματι, η πόλη μας πάντοτε μοιραία ήκμαζε όσο η Βιβλιοθήκη της μεγάλωνε, και η Βιβλιοθήκη πλούτιζε όσο οι άνθρωποί της ευημερούσαν. Οι συλλογές της Βιβλιοθήκης μας δεν είναι απόκτημα πλειστηριασμών, αλλά προσφορά των ανθρώπων της πόλης. Λίγα μέτρα από τον χώρο όπου βρισκόμαστε φυλάσσεται το Ιστορικό μας Αρχείο, ένα αποθετήριο του δημόσιου βίου της περιοχής, ένα έξοχο μωσαϊκό των ανθρώπων μας, των προσμονών και των προθέσεών τους. Η Βιβλιοθήκη μας δεν απαρτίζεται, λοιπόν, από απλές συλλογές, αλλά από ιστορικούς και κοινωνικούς διαλόγους. Στις ενθυμήσεις των παλαιών αυτών εντύπων και αρχείων, στα περιθώρια των σελίδων τους, αναδύεται η κάθε κρυμμένη – αλλά ποτέ χαμένη – μαρτυρία του λαού μας. Ακριβώς αυτό φιλοδοξεί να υπηρετήσει η νέα Βιβλιοθήκη: να φυλάσσει ακόμη πιο σίγουρα την παρακαταθήκη αυτή, αλλά και να την αποκαλύπτει ως ένα αέναο καλειδοσκόπιο στον λαό της περιοχής μας και όχι μόνο.
Η σημερινή διοίκηση της Δημοτικής Βιβλιοθήκης έκρινε πως με αυτήν την κληρονομημένη ευθύνη οφείλει και πάλι να συνδράμει στους εθνικούς στόχους και σχεδιασμούς, και για αυτόν τον λόγο η τρέχουσα περίοδος σηματοδοτείται από μια διμερή συνεργασία με τον εθνικό μας φορέα, την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος. Τα οφέλη αυτής της συνεργασίας μπορούν να είναι πολλά και μπορούν να είναι παραδειγματικά για όλες τις Βιβλιοθήκες της χώρας. Θα πρέπει, για το κοινό καλό όλων, η συνεργασία να είναι επιτυχημένη και να ανανεώνεται συνεχώς. Είμαστε πεπεισμένοι πως η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος θα παράξει ανεκτίμητη υπεραξία για όλους τους Έλληνες και θα επιμείνουμε να συνδράμουμε στο έργο της με όλη μας την ενέργεια, ως άξιος σύμμαχός της από τον Βορρά της χώρας.
Σήμερα θέλουμε να πιστεύουμε πως δεν εγκαινιάζουμε ένα κτήριο, αλλά μια διευρυμένη λειτουργία. Η Κοβεντάρειος, όπως είναι πλέον γνωστή, δεν θα είναι βέβαια αυτό το κτήριο. Θα είναι οι άνθρωποι που θα εργαστούν εδώ, οι άνθρωποι που θα μελετήσουν και θα αναδείξουν μέσα από τα αναγνωστήρια και την έρευνά τους νέους, καλούς, κοινωφελείς τρόπους για την κοινωνία. Η Κοζάνη, άλλοτε και επίσημα ανακηρυγμένη «πόλη του βιβλίου», προτίθεται και εγγυάται να ενεργοποιήσει το έμψυχο δυναμικό έμπρακτα και περιμένει από την κεντρική πολιτεία την προσοχή που οφείλεται. Θα είναι ιστορικό παράδοξο, θα είναι πολιτικό σφάλμα και πολιτική αμέλεια αυτό το κτήριο να μη στελεχωθεί τους αμέσως επόμενους μήνες από κατάλληλο, καταρτισμένο και ικανό αριθμητικά προσωπικό. Δεν υφίσταται υγιής συλλογισμός που να αρνείται την αναγκαιότητα ικανοποίησης αυτής της συνθήκης.
Εξοχότατε, φίλες και φίλοι,
οι Βιβλιοθήκες είναι χώροι ελεύθερης σκέψης όπου οι χρήστες διατηρούν το δικαίωμα της επιλογής της πληροφορίας. Η σημασία του ρόλου μιας Βιβλιοθήκης σήμερα, στην εποχή της ανοιχτής πληροφορίας, είναι ίσως πιο κρίσιμη από ποτέ. Θα υπηρετήσουμε αυτόν τον ρόλο σε μια ιδιαίτερη περίοδο που διανύει η πατρίδα μας: ο λαός μας καταπιέζεται οικονομικά, ενώ δημοκρατικές λειτουργίες έχουν τεθεί υπό επιτροπεία και αμφισβητούνται υπό το αμιγώς δημοσιονομικό πρίσμα που τείνει να τις αντικαθιστά. Η Ελλάδα, όμως, θα ανακάμψει και θα ακμάσει και πάλι. Και η Κοζάνη θα συμβάλλει πάντοτε σε αυτήν την κατεύθυνση, γιατί πάνω από όλα διαθέτει το κατάλληλο έμψυχο δυναμικό και τα πλέον κατάλληλα αποθέματα ιδεών και αξιών.
Θα ήταν παράλειψη, λοιπόν, να μην αναφέρουμε τους σημαιοφόρους της υπόθεσης που μας φέρνουν, εν μέσω δύσκολων καιρών, στα εγκαίνια ενός νέου κτηρίου. Ευγνωμοσύνη οφείλεται στο προσωπικό της Βιβλιοθήκης και του Δήμου Κοζάνης, το οποίο υπό δυσμενείς και αχάριστες συνθήκες υπερβάλλει εαυτόν καθημερινά με επαγγελματισμό, αλλά και υποβλητικό πατριωτισμό· στον Σύλλογο Φίλων της Βιβλιοθήκης που συνδράμει ανά πάσα στιγμή στις ανάγκες του οργανισμού· στους μελετητές του κτηρίου που σχεδίασαν τον κατάλληλο φάρο για το κατάλληλο φως· και στους αναρίθμητους εθελοντές και φίλους που θέλουν να παραμείνουν ανώνυμοι, αλλά είναι η κινητήριος δύναμη της υπόθεσης. Ευχαριστίες, όμως, οφείλονται και στο σύνολο του πολιτικού προσωπικού της περιοχής, το οποίο διαχρονικά απέφυγε τη μικροπρέπεια της άγονης έριδας και κάθε ιδεολογική ή παραταξιακή αντιπαράθεση για να συμφωνήσει πως η Βιβλιοθήκη της πόλης ανήκει σε σφαίρα που υπερβαίνει τον αντίλογο. Τρεις δημοτικές αρχές εργάστηκαν για το κτήριο που εγκαινιάζουμε. Η πρώτη, με Δήμαρχο τον Πάρη Κουκουλόπουλο, επινόησε και οραματίστηκε το έργο, δημιουργώντας ιστορική εύνοια για τους επόμενους· η δεύτερη, με Δήμαρχο τον Λάζαρο Μαλούτα, διέσωσε το καθεστώς του αυτόνομου νομικού προσώπου κατ’ εξαίρεσιν μέσα στη δημοσιονομική θύελλα των προηγούμενων ετών· η τρίτη, με Δήμαρχο τον Λευτέρη Ιωαννίδη, ολοκληρώνει παρ’ όλες τις τεχνικές δυσκολίες που παρέλαβε και με όλη την απαιτούμενη από την περίσταση προσοχή και έμφαση. Το πολιτικό προσωπικό στις υπόλοιπες κρατικές βαθμίδες επίσης διαχρονικά συνέδραμε θετικά. Όσο για την Εκκλησία, η σχέση της με τη Βιβλιοθήκη μπορεί να περιγραφεί πολύ απλά: η πρώτη στέγη της Βιβλιοθήκης βρισκόταν πέριξ του εκκλησιαστικού κέντρου της πόλης· η πρώτη δωρεά προς τη Βιβλιοθήκη έγινε από τον πρώτο Επίσκοπο Σερβίων και Κοζάνης, τον Μελέτιο Κατακάλου· και η τελευταία μεγάλη δωρεά ήταν του Μητροπολίτη Σερβίων και Κοζάνης Διονυσίου Ψαριανού. Χωρίς την πνευματική καθοδήγηση της Εκκλησίας δεν νοείται η συνεχής ύπαρξη της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κοζάνης.
Πέρα, όμως, από τους σημαιοφόρους και βαθμοφόρους, υπάρχουν και οι ήρωες. Η σημερινή Βιβλιοθήκη μας οργανώθηκε, εμπλουτίστηκε, αλλά και διασώθηκε με κινηματογραφικό τρόπο από τον Νικόλαο Δελιαλή, τον μεγαλύτερο, ίσως, ευεργέτη της, που για περισσότερο από μισό αιώνα την υπηρέτησε με σπάνια και αγνή πίστη, ώστε να καταστεί, όπως χαρακτηριστικά έγραψε και ο εκδότης των Ελιμειακών κ. Ηλιαδέλης, ιστορικά «ανεπανάληπτος». Δεν πρόκειται για θρύλο, αλλά για γεγονός: μέσα στη Γερμανική Κατοχή, ο ίδιος με λίγους συνεργάτες του, διαπερνώντας στρατιωτικούς ελέγχους καθημερινά, μετέφερε με κίνδυνο ζωής τις ιστορικές συλλογές της Βιβλιοθήκης από το κέντρο της πόλης στο υπόγειο του Ιερού Ναού του Αγίου Λαζάρου. Έκτοτε, παραφράζοντας τους εθνικούς στίχους, η Βιβλιοθήκη της Κοζάνης πάντοτε καλεί όποιον τη γνωρίζει να πιει από «το αθάνατο κρασί του Δελιαλή».
Δίπλα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κάθεται ο επιζών εκείνης της επικίνδυνης και αυθόρμητης αποστολής Ιωάννης Ζήγρας, ο οποίος στην ηλικία των 8 ετών βοηθούσε τον πατέρα του Σπύρο Ζήγρα κατά τη μεταφορά και φύλαξη των θησαυρών μας, τους οποίους δεν θα διαθέταμε πια αν πατέρας και γιος δεν έθεταν εαυτούς σε μεγάλο κίνδυνο. Όπως θα ακούσετε και στη μουσική αποφώνηση σε λίγο, «είναι παιδιά πολλών ανθρώπων τα λόγια μας». Η Βιβλιοθήκη της Κοζάνης είναι ο απόηχος, αλλά και η προήχηση της ίδιας της ζωής του τόπου μας, μια ακόμη ελεύθερη απόχρωση της Ιστορίας των Ελλήνων.
Σήμερα, λοιπόν, η Κοζάνη τιμά την Ελληνική Δημοκρατία στη θεσμική της υπό- σταση και εγκαινιάζει τη νέα της Βιβλιοθήκη, τιμώμενη η ίδια από την παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας. Και αύριο το βράδυ, η Κοζάνη τιμά τον κ. Ζήγρα για την προσφορά του, και τιμώντας τον τιμά τη Δημοκρατία στη γενναία πράξη της. Ευχαριστούμε τον Πρόεδρο – ὡς εὖ παρέστη. Ευχαριστούμε από την άλλη τον κ. Ζήγρα για το κτήριο, για τα εγκαίνια, για τα βιβλία που έσωσε και για τη Βιβλιοθήκη που φύλαξε, παιδί 8 χρονών, για όλους τους τότε αγέννητους συμπολίτες του, για όλους εμάς.

 

Η γνώμη σας είναι για μας σημαντική!

Θα θέλαμε να συμπληρώσετε τα στοιχεία του ερωτηματολογίου που ακολουθεί … Τα αποτελέσματα του ερωτηματολογίου αποτελούν για μας απαραίτητη πληροφορία στην προσπάθειά μας για συνεχή βελτίωση!

https://goo.gl/forms/jSkf3hHppjCFx8Ow2