Ο Σύλλογος Φίλων της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κοζάνης είναι ένα αναγνωρισμένο μη κερδοσκοπικό σωματείο που ιδρύθηκε το 2002 από πολίτες που δεσμεύτηκαν να παράσχουν υλική και ηθική συμπαράσταση στο έργο της Βιβλιοθήκης, στόχοι που αποτυπώθηκαν και στο καταστατικό του. Στο διάστημα αυτό έχει εμπλακεί σε ποικίλες δράσεις, είτε συγκεντρώνοντας πόρους για κάλυψη όσων αναγκών υποδεικνύονται από τους θεσμικούς και διοικητικούς υπεύθυνους είτε συντρέχοντάς τους στο δύσκολο έργο τους.

 

Άμεσες πρωτοβουλίες-Χάρτα Ρήγα

 

Μια από τις πρώτες δράσεις του Συλλόγου ήταν η άμεση χρηματοδότηση της αποκατάστασης των δύο Κωδίκων Βαπτίσεων, οι οποίοι περιέχουν όλη την ιστορία της πόλης της Κοζάνης. Το Μάιο του 2005 σε μια πανηγυρική εκδήλωση με τίτλο «Η Βιβλιοθήκη συντηρεί τους θησαυρούς της» οι δύο Κώδικες Βαπτίσεων παραδόθηκαν στον συντηρητή και υπεύθυνο καθηγητή του Τμήματος Συντήρησης Έργων Τέχνης του Τ.Ε.Ι. Αθήνας, κ. Κ. Χούλη. Μετά τη συντήρηση και αποκατάστασή τους και με την ευκαιρία της επιστροφής τους στη Βιβλιοθήκη, διοργανώθηκε από το Σύλλογο εκδήλωση με τίτλο «Θησαυροί στα ράφια» το 2008.

Το δεύτερο σημαντικό εγχείρημα στο οποίο ενεπλάκη ο Σύλλογος ήταν η συντήρηση της Χάρτας του Ρήγα, συμβάλλοντας μαζί με άλλους στην εξεύρεση της καλύτερης λύσης. Στα πλαίσια αυτής της έρευνας μέλη του επισκέφθηκαν το Μουσείο Βυζαντινού πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη το οποίο διέθετε τη σχετική τεχνογνωσία. Με στόχο την ευαισθητοποίηση του κοινού για τη Χάρτα, το Μάρτιο του 2011 οργανώθηκε από το Σύλλογο εκδήλωση με τίτλο «Περιήγηση σε ιστορικούς και μουσικούς δρόμους» και ομιλήτρια τη Δρ. Μαρία Παζαρλή, επιστημονική συνεργάτιδα του προγράμματος για την ανάδειξη της Δημοτικής Χαρτοθήκης Κοζάνης.

Άλλη σημαντική πρωτοβουλία του Συλλόγου ήταν η χρηματοδότηση της έρευνας και επιστημονικής επεξεργασίας του Τahrir defter, Οθωμανικού καταστίχου απογραφής για φορολογικούς λόγους, που αναφέρεται στην περιοχή της Κοζάνης, επιστημονική εργασία των Γιώργου Σαλακίδη, καθηγητή Τουρκικής Γλώσσας και Φιλολογίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο και Κώστα Καμπουρίδη, Δρ. Ιστορίας του Α.Π.Θ. Χρηματοδότησε επίσης και ένα σημαντικό μέρος της έκδοσης του βιβλίου με τίτλο «Η επαρχία Σερβίων τον 16ο αιώνα μέσα από οθωμανικές πηγές». Η ολοκλήρωση και έκδοση του έργου αυτού, κατά μία ευτυχή συγκυρία συνέπεσε με τον εορτασμό των 100 χρόνων από την απελευθέρωση της πόλης.

 

Παραμυθένιες Κυριακές-Δωρεές

 

Από το 2011 ανελλιπώς, κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, λειτουργεί το εκπαιδευτικό-ψυχαγωγικό πρόγραμμα «Παραμυθένιες Κυριακές» στο Δημοτικό Κήπο, με την συμβολή ανθρώπων που ασχολήθηκαν με μεράκι για την υλοποίησή του. Στόχος των «Παραμυθένιων Κυριακών» είναι να φέρουν τα παιδιά κοντά στο παιδικό βιβλίο, το παραμύθι και τη διαδικασία της αφήγησης μέσα από τη μουσική σύμπραξη, και να αποτελέσουν εργαλείο για τη δημιουργική ψυχαγωγία τους.

Αίτημα του Συλλόγου προς τη Δημοτική Βιβλιοθήκη ήταν από την πρώτη στιγμή η κατάρτιση μιας λίστας με τους τόμους που χρήζουν άμεσης αποκατάστασης. Με την παρότρυνση και τη χρηματοδότηση του Συλλόγου, το ΙΝΒΑ σε συνεργασία με ειδικούς επιστήμονες του χώρου συνέταξε κατάλογο, στον οποίο καταδεικνύεται ποιοι από τους πιο σημαντικούς θησαυρούς της Βιβλιοθήκης χρειάζονται άμεσα συντήρηση για να αποφευχθεί η περαιτέρω φθορά.

Επί τρία χρόνια (2006-2008), ο ΣΦΒ συμμετείχε επίσης στο πρόγραμμα Grundtwig/Integrall με θέμα τη «Γλωσσική Ενσωμάτωση Μεταναστών», και στις συναντήσεις με άλλους εταίρους του προγράμματος με στόχο την ανταλλαγή καλών πρακτικών.

Το 2007, μετά από αίτημα του τμήματος Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Κωνσταντινούπολης με τη μεσολάβηση του καθηγητή κ. Σταύρου Γιωλτζόγλου για αποστολή βιβλίων στα ελληνικά, ο Σύλλογος απευθύνθηκε άμεσα σε εκδοτικούς οίκους, των οποίων η ανταπόκριση ήταν θερμή και έτσι ένας σημαντικός αριθμός βιβλίων εστάλη στην Κωνσταντινούπολη.

Το 2008 σε συνεργασία αυτή τη φορά με το Σύλλογο Δασκάλων & Νηπιαγωγών και με Εκδοτικούς οίκους που ανταποκρίθηκαν στο σχετκό αίτημα, ο ΣΦΒ συγκέντρωσε και έστειλε βιβλία στην Ελληνική Κοινότητα στο Αζερμπαϊτζάν. Βιβλία έστειλε επίσης και στη νέα βιβλιοθήκη στην Κρανιά Γρεβενών.

 

Ο Σύλλογος χρηματοδότησε τέλος ένα μέρος της καταλογογράφησης της βιβλιοθήκης του μακαριστού μητροπολίτη Σερβίων και Κοζάνης κυρού Διονυσίου Ψαριανού, που δωρήθηκε στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Κοζάνης.

 

Από την ίδρυσή του και μέχρι σήμερα ο ΣΦΒ με κάθε του δράση και εκδήλωση προάγει και ενισχύει το σημαντικό έργο της Βιβλιοθήκης Κοζάνης ποικιλοτρόπως. Έχει οργανώσει σεμινάρια συντήρησης βιβλίων, παρουσιάσεις βιβλίων και εκδηλώσεις για οικονομική ενίσχυση της Βιβλιοθήκης. Σημαντική είναι  η οικονομική κάλυψη αναγκών της Βιβλιοθήκης όποτε αυτό έχει ζητηθεί, με την αγορά τεχνικού εξοπλισμού και την οικονομική κάλυψη διαφόρων εκδηλώσεων. Κατά  πάγια τακτική του το Δ.Σ. του Συλλόγου αντί ευχετηρίων καρτών  διαθέτει κάθε χρόνο ένα ποσό για την αγορά παιδικών βιβλίων. Διατίθενται επίσης χρηματικά ποσά αντί στεφάνου για τον ίδιο σκοπό σε οποιεσδήποτε περιστάσεις το Δ.Σ. κρίνει ότι οφείλει να τιμήσει τη μνήμη μέλους, ευεργέτη ή χορηγού του Συλλόγου.

 

Το όραμα που υλοποιήθηκε

 

Το μεγάλο όραμα του Συλλόγου όμως ήταν η μετεγκατάσταση της Βιβλιοθήκης σε ένα χώρο που θα ανταποκρίνεται στον πλούτο της, θα αναδεικνύει το θησαυρό και θα αποτελεί σημείο αναφοράς για τους απανταχού Κοζανίτες και τους φίλους της πόλης. Ένα χώρο ο οποίος θα είναι πόλος έλξης, κέντρο πολιτισμού και ανάπτυξης της περιοχής. Στο  πεδίο αυτό δούλεψε πολύ, από τη σύλληψη της ιδέας ενός νέου χώρου μέχρι την ένταξη του έργου σε πρόγραμμα ΕΣΠΑ και την ολοκλήρωση των εργασιών, υπήρξε σημαντικός μοχλός πίεσης σε κάθε εμπλεκόμενο φορέα, όπως όφειλε άλλωστε στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του να λειτουργεί σαν γέφυρα ανάμεσα στη Βιβλιοθήκη και σε χώρους από όπου μπορούν να αναληφθούν πρωτοβουλίες ή να ληφθούν αποφάσεις.

Σήμερα εξακολουθεί να θέλει να είναι αρωγός στο πολύ δύσκολο έργο των υπευθύνων για τη μετεγκατάσταση της Βιβλιοθήκης, που βρίσκεται στην τελική της ευθεία αξιοποιώντας τη θέληση και τις δυνατότητες των μελών του. Στις τάξεις αυτών των τελευταίων συμπεριλαμβάνεται μεγάλο μέρος των ενεργών πολιτών της Κοζάνης, και ιδιώτες αλλά και άνθρωποι που ασχολούνται με τα κοινά και είναι περισσότερο γνωστοί σε τοπικό και εθνικό επίπεδο.

 

Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του ΣΦΒΚ από την ίδρυσή του και μέχρι σήμερα υπήρξαν με αλφαβητική σειρά οι:

  1. Γεροκώστα Μαρία
  2. Δούσιος Αργύρης
  3. Ελισαίου Τάσα
  4. Ιωακείμ Ιωάννης
  5. Κουτσουνάνου Στέλλα
  6. Κυρατσούς Γιώργος
  7. Κωσταρέλλα Ιωάννα
  8. Λάππα Μαρία
  9. Μόμτσιου Ματίνα
  10. Μυλωνάς Δημήτρης
  11. Ντίνας Κώστας
  12. Παγκαρλιώτας Σάκης
  13. Παγούνης Γιάννης
  14. Πάπιστας Τάκης
  15. Πενιρτζή Δήμητρα
  16. Πενιρτζή -Ζαχαράκη Κατερίνα
  17. Ραχωβίτης Νίκος
  18. Τσάτσου Αναστασία
  19. Φούκα Ματίνα.

 

Πρόεδροι του Συλλόγου διετέλεσαν οι:

  1. Γιάννης Παγούνης 2002-2004
  2. Ματίνα Μόμτσιου 2004-2013
  3. Τάκης Πάπιστας 2013
  4. Κατερίνα Πενιρτζή – Ζαχαράκη2014-2015
  5. Τσάτσου Αναστασία 2016-